September, de herfstmaand
Het is ook het begin van de meteorologische herfst die start op 1 september. De astronomische herfst begint rond 22 of 23 september. De dagen worden korter en de nachten worden gevoelig frisser.
Maar er is ook vaak sprake van een aangename nazomer met milde temperaturen.
Geboortekleur van september.
Ben je geboren in september dan is je geboorte kleur "azuurblauw".
Deze kleur staat voor wijsheid, artistiek, kritisch en puurheid.
Wat is er te doen in de tuin?
Het tuinseizoen is nog lang niet voorbij, sommige planten bloeien juist nu uitbundig in mooie herfstkleuren. Na weken van droogte geniet de tuin van de broodnodige regen. Er vallen van tijd tot tijd flinke buien die de tuin weer wat bewerkbaar maken. Veel planten, struiken en bomen zijn blij met deze regen, maar de grond is nog lang niet verzadigd, daarvoor moet het nog veel meer regenen.
Als je de tuin goed bekijkt zie je tussen de buien door dat er hier en daar wat dode ( eenjarige ) planten staan die vervangen moeten worden. Als je die hebt weggehaald zie je gaten ontstaan die weer opgevuld kunnen worden met laatbloeiende vaste planten zoals sedum, herfst asters, chrysanten of duizendknoop. Deze planten zorgen in de herfst voor nectar voor bestuivende insecten.
Heb je vaste planten die er verdroogd uitzien, dan heb je de neiging om ook die weg te halen. Wacht daar nog even mee. Heel veel planten gaan zich van nature weer herstellen en nieuwe knoppen en fris blad aanmaken. De meeste blad houdende planten zullen zich gewoon herpakken. Het is beter om ook bladverliezende planten met rust te laten, het is in het voorjaar alsnog mogelijk om die te snoeien.
Wat je wel mag snoeien zijn rozen en vaste planten als vrouwenmantel en kattekruid zodat ze nog een tweede bloei geven. De rozen bloeien nog steeds door. Knip uitgebloeide bloemen weg en kort de tak een stukje in. Hij zal dan in een oksel opnieuw uitlopen en op de uitloper een nieuwe bloem produceren. We noemen dit ook wel zomersnoei. De echte snoei doen we in maart.
Planten vermeerderen
September is een uitstekende maand om planten te vermenigvuldigen. Grote, vaste planten kun je het best in deze periode een verjongingskuur geven.
Ga als volgt te werk:
Snoei als eerste de plant helemaal terug en graaf hem uit, deel de pol in stukken en gooi het hart weg.
Dat klinkt rigoureus, maar veel planten hebben dat nodig om daarna weer beter te presteren. Wat leuk is bij deze verjongingskuur, je kunt de overgebleven jonge planten die je zelf niet meer gebruikt weggeven. Maak de grond los en zet de nieuwe plantjes in een plantgat met wat verse potgrond en geef ze daarna voldoende water. Geef geen mest want dat geven we pas in het voorjaar.
Planten zoals geranium, vrouwenmantel, phlox en purperklokje zijn gemakkelijk te vermenigvuldigen.
Snoeien in september
Heeft het zomerfruit een goede opbrengst gegeven, dan is het nu tijd om deze struiken te snoeien. Na de oogst kun je frambozen, bramen en aalbessen het best terug snoeien. Snoei de takken die vruchten hebben gedragen deze maand weg tot op 25 cm boven de grond. De nieuw gevormde scheuten mogen tot 120 cm worden teruggesnoeid. Ook de hagen zoals de beuk en conifeer mag je nu snoeien, met deze laatste snoeibeurt gaan ze netjes de winter in.
Planten of bomen met een bijzondere naam
De kiespijn boom ( Zanthoxylum americanum )
Deze amerikaanse peperboom is een grote, bladverliezende struik/boom die verwant is aan citrus bomen, sterk doornig en zeer aromatisch in alle delen. Afkomstig uit de oostelijke delen van noord Amerika. De Americanum is winterhard ( -25 ૦C ) en stelt weinig eisen, heeft zeer doornige takken en bessen met een citroenachtig aroma.
In vroeger tijd kauwden indianen op de bast om klachten als tand en kiespijn te verdrijven. De citroenachtige olie die uit delen van de boom wordt gebruikt voor medicinale doeleinden. Het smaakt bitter en tintelend maar is ook verdovend. De indianen waren de eerste die de verdovende en ontstekingsremmende werking ontdekten.Zij namen het ook tegen spijsverteringsproblemen, reuma, koorts en slechte bloedcirculatie.
Weerspreuk september
Graaft de mier een diepe gang, wordt de winter streng en lang.
Maar nog erger zal het ons berouwen, als de mieren hoge nesten bouwen.
Veel tuingenot weer deze maand.
Bas Illicum