​
Januari, louwmaand of ijsmaand
​
De beste wensen voor 2026 met een goede gezondheid en veel tuinplezier.
​​
Dit is de eerste maand van onze nieuwe kalender. We beginnen natuurlijk met 1 januari, nieuwjaar. Zes dagen later is het driekoningen, de dag waarop bij veel gezinnen de kerstboom wordt opgeruimd.
Verder is januari de maand met de meest mistroostige dag van het jaar: Blue Monday.
Maar er zijn vast meer dagen in dit jaar die ons kunnen bekoren. Januari is ook de maand van de goede voornemens.
​​
De geboorte kleur van januari
​
We hebben de laatste jaren regelmatig aandacht geschonken aan zaken die in verband staan met de geboortedatum. We hadden bijvoorbeeld het sterrenbeeld, geboortebloem en geboortesteen.
Dit jaar geven we aandacht aan de geboortekleur.
​​
Voor januari is de kleur : karamel
​
De kleur karamel staat voor logisch denken, vastberadenheid en vastbeslotenheid. Mensen geboren in januari zijn vaak praktisch en nuchter. De kleur karamel zorgt ervoor dat we ons stabiel en verantwoordelijk voelen. Karamel geeft je de nodige discipline en het doorzettingsvermogen om je ambities waar te maken.
​​​
Wat is er te doen in de tuin deze maand?
​
De eerste week verrast ons met een mooi sneeuwdek in de tuin. Alles ziet er vredig uit en het is afwachten tot de sneeuw is gesmolten. Maar op sommige plekken steken de eerder geplante bloembollen nu al hun groene blaadjes uit de besneeuwde grond. Dit is het gevolg van de hoge temperaturen die we hadden in de laatste maanden van 2025. Veel bollen zijn gevoelig voor schimmel en kunnen daardoor gaan rotten. Strooi wat kalk rondom de bollen . Hierdoor is de kans op schimmel, die de bollen aantasten, minder.
​​
De meeste planten zijn in rust en het weer is niet altijd geschikt om in de tuin te werken. Toch zijn er wel een aantal dingen die in de tuin gedaan kunnen worden.
​Snoeien, ALS HET NIET VRIEST
​
Er zijn zeker snoeiklussen. De aalbes, witte bessen, zwarte bessen, kruisbes en andere fruitplanten kunnen nu gesnoeid worden. De druif kan tot half januari worden gesnoeid. Daarna komt de sapstroom op gang. De leilinde kan vanaf eind oktober tot eind februari worden gesnoeid. Begin met het verwijderen van dode takken. Daarna knip je alle takken terug tot aan de horizontale takken aan de basis terug. Knip alle takjes weg die uit de hoofdstam groeien. De buigzame takken die je wil behouden kan je aanbinden aan de steunstructuur.
​​
Aanplanten
Zolang de spa de grond in kan, kan er worden aangeplant. Om wat kleur in de tuin te brengen kan je wat winterbloeiers planten zoals Helleborus, winterheide of Viburnum ( sneeuwbal ) en de Skimmia.
​
Als het vriest moet je voorzichtig zijn met de grasmat, loop er liever niet op. Dat kan later in het jaar dode, bruine plekken geven. Vanaf eind januari mag je kalk over het gazon strooien om onkruid en mos tegen te gaan.
​​
Nieuwe plannen maken voor de tuin
Januari is een goede maand om eens te kijken of je iets in de tuin wilt veranderen. Mogelijk wil je een border vernieuwen of moet de hele tuin op de schop? Er zijn veel tuinboeken die nuttige informatie geven. Maar op internet zijn ook ontelbare sites die goede info geven.
​​
Grond verbeteren
Een goede grond is de basis van sterke en gezonde planten en struiken. Het is daarom belangrijk hier elke maand van het jaar even aandacht aan te geven. Als de grond in januari is dichtgeslagen door regen en vorst kan je met een spitvork de grond wat losmaken. Er kan dan weer zuurstof in de grond komen. Het is belangrijk dat je hierbij geen plantenwortels raakt.
Om de conditie van de grond te controleren is het handig om een handje grond te nemen. Als dit los is van structuur en donker van kleur, dan is de bovenlaag goed van structuur. De diepere grondlaag kan op dezelfde manier worden getest. Het belangrijkste is de PH waarde van de grond. PH 1 is ontzettend zuur en PH 4 is zeer kalkrijk. Bij PH 7 is de grond even zuur als kalkrijk. De meeste planten en struiken groeien het liefst in een PH waarde van 6,5. Bij ons in het Arboretum in Zwijndrecht zitten we op kleigrond. Deze grondsoort is heel vruchtbaar maar lastig te bewerken. De oorzaak hiervan is dat er weinig lucht tussen de gronddeeltjes zit. Kleigrond houdt veel vocht vast. Maar in de zomer met hoge temperaturen wordt het soms zo hard als beton. Het krimpt en scheurt als het uitdroogt, terwijl het in de winter één natte, plakkerige massa wordt.
De dieren in de winter
Voer de vogels met oud brood of een stuk fruit zoals een appel. Meestal grijpen we naar een kant en klare mix vogelvoer uit het tuincentrum. Maar die bevatten weinig vitamines. Om dit tekort te compenseren gaan vogels van de plantenknoppen eten. Maak een tuintafel, hierop kan je zonnebloempitten en een stuk fruit aanbieden. Onze gevederde vrienden zullen je dankbaar zijn.
Zoals je kan lezen hoeven we niet stil te zitten.
Ga met mooi weer de tuin in en geniet alvast van wat komen gaat.
Veel tuinplezier.
Bas Illicum
Weerspreuk van januari.
Draagt januari een sneeuwwit kleed, wordt de zomer erg heet.​
​